Die redding van die kinders van gelowige ouers is net so ’n soewereine, genadige daad van God as die redding van enige individu; dit is Hý wat kies, deur Sy Gees lewendig maak en in die mens kom woon. Net so min as wat die vereiste dat ’n ouderling “gelowige kinders” moet hê, beteken dat daardie vader sy kinders deur sy eie gedrag kan red, net so min koppel die belydenis van kinderverlossing die redding aan die krag van die ouer se geloof. God het elke individu wat gered is of sal word uitgekies voor die grondlegging van die wêreld. Sekeres plaas hy in gelowige families volgens sy beskikking en Hy wederbaar hulle en plaas Sy Gees in hulle en dit is alles Sy werk. Hierdie werk wat Hy sal doen word dan ʼn belofte aan die gelowige ouer waaraan hulle kan vashou. Hoe kan die ouer sy kinders opvoed in die wee van die Here en leer bid as die kind onrede is en dus dood is en die Heilige Gees nie in hom woon nie. Wedergeboorte is nooit die werk van die mens of die vlees nie, maar van God alleen. Dit is presies hoe die vroeë kerk tot en met 1100 n.C., asook die Reformatore in die klassieke belydenisskrifte (NGB, HK, DL, Westminster), dit universeel verstaan het. Hulle het onbevrees bely dat die kinders van gelowiges heilig is en dieselfde belofte van die Gees en sondevergifnis as hul ouers ontvang, omdat Christus Sy bloed vir hulle gestort het. Die kinderdoop is dus nie ’n seremonie wat wag op menslike keuses nie, maar die triomfantelike seël van God se soewereine verbondsgenade wat reeds aan die kind geskenk is.
Ek wil deur hierdie stuk aantoon dat God deur die OT en dan met die aanbreek van die NT vir ons ʼn duidelike aanduiding gee dat Hy kinders en suigelinge geloof kan gee en kan oproep tot diens.
Wanneer ons na die Ou Testament en spesifiek die Septuagint (LXX) kyk—die Griekse vertaling wat die Nuwe-Testamentiese skrywers as hul standaard teks gebruik en aangehaal het—word hierdie werklikheid taalkundig onmiskenbaar:
Psalm 22:10-11 (LXX Psalm 21:10):
In die Afrikaanse vertaling staan daar dikwels: “U het my op my moeder se borste laat vertrou.” In die Griekse LXX word dit egter nog kragtiger verwoord met die spesifieke selfstandige naamwoord vir “hoop/vertroue”: “ἡ ἐλπίς μου ἀπὸ μαστῶν τῆς μητρός μου” (“U is my hoop/vertroue van my moeder se borste af”). God plaas nie eers later geloof in die kind nie; Hy is self die objek van daardie suigling se geloof en hoop van die geboorte af.
Die vertaling uit die Hebreeus: Ou vertaling:
10 Ja, U is dit wat my uit die moederskoot uitgetrek het, wat my veilig laat rus het aan my moeder se bors. 11 Aan U is ek oorgegee van die geboorte af; van die skoot van my moeder af is U my God.
Psalm 71:5-6 (LXX Psalm 70:5-6):
Die psalmdigter bely: “Want U is my verwagting, Here HERE, my vertroue van my jeug af. Op U het ek gesteun van die moederskoot af…” Die LXX gebruik hier die Griekse term ὑπομονή (verwagting/uithouvermoë) en sê dat die kind se hele geestelike lewe vanaf die oomblik van geboorte af soewerein deur God gedra en onderhou is.
Die vertaling uit die Hebreeus: Ou vertaling: 5 Want U is my verwagting, Here Here, my vertroue van my jeug af. 6 Op U het ek gesteun van die geboorte af, van die moederskoot af is U my bevryder; oor U is my lof altyddeur.
Psalm 8:3 (LXX Psalm 8:2) saamgelees met Mattheus 21:16:
“Uit die mond van kinders en suiglinge het U sterkte gegrond…” Toe Jesus in die tempel deur die Joodse leiers gekonfronteer is oor kinders wat Hom loof, haal Hy hierdie vers aan volgens die LXX-lesing: “Het julle nooit gelees nie: Uit die mond van kinders en suiglinge het U lofsang volmaak gemaak?” Omdat lof slegs uit geloof kan gebore word, bevestig Jesus self hier dat suiglinge ’n deur God-gewerkte geloof besit wat Hom kan loof.
1 Samuel 1:24. Die teks sê dat Hanna die kind na die huis van die Here in Silo gebring het sodra hy gespeen was (wat in daardie tyd op ongeveer 2 tot 3 jaar oud was). Die Bybel sê uitdruklik in 1 Samuel 2:11 en 2:18: ” …terwyl die seun by die priester Eli die Here bly dien het.” en “Maar Samuel het as seun gedien voor die aangesig van die Here, aomgord met ’n linneskouerkleed.
Die Reformatore het die radikale vraag gevra: Hoe kan ‘n klein kind wat skaars gespeen is, die Here dien? Hulle antwoord was eksegeties helder: Dit kan slegs gedoen word omdat die Heilige Gees reeds in daardie kind woon en hom bekwaam maak om God te behaag. Dit is nie ‘n uiterlike rolspel nie; dit is ware, Gees-gewerkte godsdiens in ‘n baie klein kind.
Jeremia 1:5:
“Voordat Ek jou in die moederskoot gevorm het, het Ek jou geken; en voordat jy uit die skoot voortgekom het, het Ek jou geheilig…” God sonder die kind af en skenk Sy genade lank voor enige menslike keuse moontlik is.
Die Nuwe-Testamentiese Vervulling: Johannes die Doper (Lukas 1:15, 41, 44)
Hierdie profetiese Psalms word historiese realiteit in die skoot van Elisabet. Die engel verklaar vooraf dat Johannes “vervul sal word met die Heilige Gees reeds van die skoot van sy moeder af” (Lukas 1:15). Wanneer die ongebore baba die stem van Maria hoor, getuig hy onmiddellik deur “op te spring van vreugde” (Lukas 1:44). Dit is nie ’n biologiese reaksie nie, maar ’n Gees-gewerkte, profetiese herkenning van sy Saligmaker—die absolute toppunt van baba-geloof.
Die Reformatore het die radikale vraag gevra: Hoe kan ‘n klein kind wat skaars gespeen is, die Here dien? Hulle antwoord was eksegeties helder: Dit kan slegs gedoen word omdat die Heilige Gees reeds in daardie kind woon en hom bekwaam maak om God te behaag. Dit is nie ‘n uiterlike rolspel nie; dit is ware, Gees-gewerkte godsdiens in ‘n baie klein kind.
Jeremia 1:5:
“Voordat Ek jou in die moederskoot gevorm het, het Ek jou geken; en voordat jy uit die skoot voortgekom het, het Ek jou geheilig…” God sonder die kind af en skenk Sy genade lank voor enige menslike keuse moontlik is.
Die Nuwe-Testamentiese Vervulling: Johannes die Doper (Lukas 1:15, 41, 44)
Hierdie profetiese Psalms word historiese realiteit in die skoot van Elisabet. Die engel verklaar vooraf dat Johannes “vervul sal word met die Heilige Gees reeds van die skoot van sy moeder af” (Lukas 1:15). Wanneer die ongebore baba die stem van Maria hoor, getuig hy onmiddellik deur “op te spring van vreugde” (Lukas 1:44). Dit is nie ’n biologiese reaksie nie, maar ’n Gees-gewerkte, profetiese herkenning van sy Saligmaker—die absolute toppunt van baba-geloof.
Dieselfde vind ons met Timoteus as Paulus verklaar dat hy die heilige Skrifte van baba af(Grieks brephos) leer ken het. Hierdie Woord is dieselfde woord wat ook vir Johannes die doper gebruik word wat spring in sy ma se maag. Die Afrikaanse vertaling vertaal dit as van kleinsaf. 2 Timoteus 3:14 Maar jy, bly jy by dit wat jy geleer het en waarvan jy vas oortuig is, omdat jy weet by wie jy dit geleer het, [15] en omdat jy van kleins af die Heilige Skrifte ken wat jou die wysheid kan gee tot verlossing deur die geloof in Christus Jesus.
Jesus lê sy hande op die kinders en seën hulle.
Tekste: Matt 19:13-15; Markus 10:13-16; Lukas 18:15-17
1. Wie is die ouers en waarom bring hulle die kinders?
Hierdie ouers was Jode wat in die verbond geleef het. Hulle het geweet dat die groot profete van die Ou Testament (soos Jakob en Moses) die mag gehad het om God se verbondsseën effektief oor kinders uit te spreek. Deur hul kinders na Jesus te bring, het hulle bely dat Jesus die absolute hoogtepunt van God se gesag is—die beloofde Messias. Hulle bring nie die kinders vir “onderrig” nie, maar vir die soewereine oordrag van God se guns.
2. Die Griekse terme en die ouderdom van die kinders
Die sinoptiese evangelies gee vir ons die presiese prentjie van hoe klein hierdie kindertjies was:
Lukas 18:15 gebruik die baie spesifieke Griekse woord βρέφη (brephē). Soos ons vroeër gesien het, beteken brephos spesifiek: ‘n embrio, ‘n pasgebore baba, of ‘n suigling. Dit is dieselfde woord wat gebruik word vir Johannes die Doper in die moederskoot (Lukas 1:41).
Mattheus 19:13 en Markus 10:13 gebruik die woord παιδία (paidia), wat ‘n algemene term is vir klein kindertjies (van pasgeborenes tot kleuters).
Die Griekse werkwoord is προσέφερον (prosepheran) – “hulle het hulle gedra/gebring”. Hierdie babas kon nie self loop nie; hulle is fisies in die arms van hul ouers na Jesus gedra.
3. Waarmee het Jesus hulle geseën? (Die skakel met Efesiërs 1:3)
Die dissipels het gedink hierdie babas is te klein, want hulle het nog geen intellek of begrip gehad nie. Maar Jesus bestraf die dissipels. Markus 10:16 sê: “En Hy het sy arms om hulle geslaan, Sy hande op hulle gelê en hulle geseën.”
Wat was hierdie seën? Was dit bloot ‘n emosionele, uiterlike “gelukwensing”? Was dit bloot ‘n aardse wens?
Nee! Wanneer die Seun van God mense seën, skenk Hy niks minder as geestelike realiteit nie. Dit bring ons direk by Efesiërs 1:3:
“Geseënd is die God en Vader van ons Here Jesus Christus, wat ons geseën het met alle geestelike seëninge in die hemelse plekke in Christus.”
Die seën van Jesus is nie leeg nie. Jesus skenk aan hierdie suiglinge (brephē) presies dieselfde hemelse en geestelike seëninge wat Paulus in Efesiërs 1 beskryf: die Gees van aanneming, die inlywing in Sy koninkryk, en die belofte van die ewige lewe. Jesus sê self oor hierdie babas: “want aan sulkes behoort die koninkryk van God” (Lukas 18:16). As die Koninkryk aan ‘n suigling behoort, besit daardie suigling op daardie oomblik die grootste geestelike seën wat bestaan.
Markus 10:14-15 en Lukas 18:16-17 staan:
Deel 1: “Aan sulkes behoort die koninkryk”
(Grieks: τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ)
Die Fokus: Die status van die babas self.
Die Eksegese: Let baie mooi op die woord τοιούτων (toioutōn). Dit is ‘n demonstratiewe voornaamwoord wat beteken: “sulkes” of “hierdie soort”.
Wat Jesus hier sê: Jesus wys fisies na die suiglinge en babas (brephē) in Sy arms en verklaar ‘n objektiewe feit oor húlle: die Koninkryk van God behoort aan hierdie spesifieke kategorie mense—naamlik die klein kindertjies van die verbond. Dit gaan hier oor die objektiewe besit van die Koninkryk. Jesus sê nie die kinders moet soos volwassenes word om in te kom nie; Hy sê die Koninkryk behoort reeds aan húlle.
Deel 2: “As julle nie soos ‘n kindjie word nie…”
(Grieks: ὃς ἂν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον…)
Die Fokus: Die les vir die volwassenes (en die dissipels).
Die Eksegese: Hier verander Jesus die rigting van die argument. Hy gebruik die kind as ‘n model vir die volwassene. Die sleutelwoord hier is ὡς (hōs), wat beteken “soos” of “as”. Hy sê: “Wie die koninkryk van God nie soos ‘n kindjie ontvang nie…”
Die betekenis van Afhanklikheid: Waarom moet ‘n volwassene soos ‘n kind word? Dikwels sê mense dit gaan oor “kinderlike onskuld” of “natuurlike goedheid,” maar dit is teologies verkeerd (die Skrif sê ons word in sonde gebore).
In die antieke wêreld het ‘n baba of suigling geen status, geen regte, geen verdienste, en geen intellektuele bydrae gehad nie. ’n Brephos (suigling) is die absolute simbool van totale passiwiteit en volkome afhanklikheid. ‘n Baba kan homself nie voed, beskerm of was nie; hy kan bloot lê en ontvang wat die ouer, onafhanklik van hom, aan hom skenk.
Jesus sê dus vir die groot, trotse volwassenes (wat dink hulle moet eers dinge verstaan, kies of presteer): “As julle nie julle eie prestasie en intellektuele trots prysgee en die Koninkryk op dieselfde manier van totale hulpeloosheid en afhanklikheid as hierdie passiewe baba ontvang nie, sal julle nooit daar ingaan nie.”
Calvyn se komentaar:
Laat die kindertjies na My toe kom. Hy verklaar dat Hy kinders wil ontvang; en uiteindelik, toe Hy hulle in sy arms neem, omhels Hy hulle nie net nie, maar seën Hy hulle ook deur handoplegging; hieruit lei ons af dat sy genade selfs tot diegene van daardie ouderdom strek. En dit is geen wonder nie; want aangesien die hele geslag van Adam onder die doodsvonnis verkeer, moet almal, van die kleinste tot die grootste, omkom, behalwe diegene wat deur die enigste Verlosser gered word. Om diegene van daardie ouderdom van die genade van verlossing uit te sluit, sou te wreed wees; en daarom gebruik ons hierdie gedeelte nie sonder rede as ‘n skild teen die Anabaptiste nie. Hulle weier die doop aan babas, omdat babas nie in staat is om die verborgenheid wat daardeur aangedui word, te verstaan nie. Ons, aan die ander kant, hou vol dat, aangesien die doop die pand en teken van die vergifnis van sondes en ook van aanneming deur God is, dit nie aan babas geweier behoort te word nie – babas wat God aanneem en met die bloed van sy Seun was. Hulle beswaar, dat bekering en ‘n nuwe lewe ook daardeur aangedui word, kan maklik beantwoord word. Babas word deur die Gees van God vernuwe, ooreenkomstig die vermoë van hul ouderdom, totdat die krag wat in hulle verborge was, geleidelik groei en op die regte tyd ten volle openbaar word. Verder, wanneer hulle aanvoer dat daar geen ander manier is waarop ons met God versoen word en erfgename van aanneming word as deur geloof nie, erken ons dit wat volwassenes betref; maar wat babas aangaan, toon hierdie gedeelte dat dit onwaar is. Die handoplegging was beslis nie ‘n nietige of leë teken nie, en Christus se gebede is nie tevergeefs in die lug uitgespreek nie. Maar Hy kon die babas nie plegtig aan God voorstel sonder om aan hulle reinheid te skenk nie. En waarvoor het Hy vir hulle gebid, behalwe dat hulle in die geledere van God se kinders opgeneem sou word? Hieruit volg dat hulle deur die Gees vernuwe is tot die hoop op saligheid. Kortom, deur hulle te omhels, het Hy getuig dat hulle deur Christus by sy kudde gereken word. En as hulle deelgenote was aan die geestelike gawes wat deur die doop verteenwoordig word, is dit onredelik dat hulle die uiterlike teken ontsê sou word. Maar dit is vermetelheid en heiligskennis om diegene wat Hy aan sy bors koester, ver van Christus se kudde af weg te dryf, en om die deur toe te maak en as vreemdelinge uit te sluit diegene vir wie Hy nie wil verbied om na Hom toe te kom nie want aan sulkes behoort die koninkryk van die hemele. Onder hierdie begrip sluit Hy sowel klein kindertjies as diegene wat soos hulle is, in; want die Wederdopers sluit kinders – met wie die saak tog moes begin het – op ʼn dwase manier uit; maar terselfdertyd wou Hy, na aanleiding van hierdie voorval, sy dissipels aanspoor om kwaadwilligheid en hoogmoed af te lê en die geaardheid van kinders aan te neem. Daarom word daar deur Markus en Lukas bygevoeg dat niemand die koninkryk van die hemele kan binnegaan tensy hy soos ‘n kind word nie. Maar ons moet ag slaan op Paulus se vermaning: om nie kinders in verstand te wees nie, maar wel in kwaadwilligheid, (1 Kor. 14:20.)